Yeni keşfedildi: ölü bir yıldızın küllerinden oluşmuş
Gök bilimciler, yaşamının sonuna gelen bir yıldızın geride bıraktığı maddelerden oluştuğu düşünülen ve bir beyaz cücenin çevresinde dolanan Jüpiter büyüklüğünde bir gezegen keşfetti.
Warwick Üniversitesi'nden doktora öğrencisi ve araştırmanın başındaki Jamie Williams, bu tür "ikinci nesil" gezegenlerin yıldızların ölüm sürecinde dışarı attığı maddelerden meydana geldiğini belirterek, bir beyaz cücenin çevresinde böyle bir gezegen tespit edilmesinin beklenmedik olduğunu ifade etti.
Williams, keşfi, "Bir zamanlar yörüngesinde döndüğü yıldızın küllerinden yeniden doğan bir gezegen bulmaya benziyor." sözleriyle değerlendirdi.
BEYAZ CÜCE ÇEVRESİNDE İLK KEZ TESPİT EDİLDİ
The Guardian'da yer alan habere göre; gök bilimciler, daha önce pulsarların çevresinde benzer özellikler taşıyan ve "yeniden doğmuş" olarak nitelendirilen gezegenlere ilişkin olası örnekler belirlemişti. Ancak bu tür bir gezegenin ilk kez bir beyaz cücenin etrafında gözlemlendiği bildirildi.
Beyaz cüceler, yakıtını tüketen yıldızların geride bıraktığı yoğun ve çökmüş çekirdeklerden oluşuyor. Çevrelerindeki maddeleri çekmeleri, gök bilimcilere yıldızların etrafındaki gezegenlerin bileşimini araştırabilecekleri kimyasal izler sağlıyor.
Araştırmacılar, HS 0209+0832 adı verilen beyaz cüceyi incelerken, yıldızın yaşamının sona ermesi sırasında ortaya çıkmış olabilecek niyobyum elementine ilişkin olağan dışı bir kimyasal iz tespit etti.
NASA VERİLERİ GEZEGEN İHTİMALİNİ GÜÇLENDİRDİ
Bilim insanları, söz konusu kimyasal izinin beyaz cücenin yakınında bulunan ve yıldızın ölümünden sonra oluşan dev bir gezegenin maddesinden kaynaklanabileceğini değerlendirdi.
NASA'nın TESS uzay teleskobundan elde edilen veriler de bu ihtimali destekledi. Gözlemlerde yaklaşık 4,4 günde bir tekrarlanan zayıf bir sinyal tespit edilmesi, beyaz cücenin çevresinde Jüpiter büyüklüğünde bir gezegenin bulunduğu fikrini güçlendirdi.
Araştırmacılar, yıldızına son derece yakın konumda bulunan gezegenin dış atmosferindeki maddelerin beyaz cüceden yayılan yoğun radyasyon nedeniyle buharlaştığını düşünüyor. Gezegenin atmosferinden kaçan maddelerin beyaz cücenin yüzeyine ulaşmasının da gözlemlenen sıra dışı kimyasal izi oluşturduğu değerlendiriliyor.
ÖLÜ YILDIZLARIN ÇEVRESİNDEKİ GEZEGENLER ARAŞTIRILABİLECEK
Keşfin doğrulanması halinde gök cismi, beyaz cüce çevresinde tespit edilen ilk "ikinci nesil" gezegen olacak. Araştırmacılar, benzer kimyasal izlerin diğer beyaz cücelerde aranmasının bu tür gezegenlerin daha fazla keşfedilmesine imkan sağlayabileceğini belirtiyor.
Çalışmanın, beyaz cücelerin çevresinde gezegenlerin nasıl oluştuğunun anlaşılmasına ve bu dünyaların yaşam barındırma ihtimalinin değerlendirilmesine de katkı sunabileceği ifade ediliyor.
Araştırma, Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.
Aynı dergide yayımlanan başka bir çalışmada ise kahverengi cüce ile kırmızı cüceden oluşan bir ikili yıldız sistemi incelendi. Gözlem ve modellemeler, maddelerin kahverengi cüceden kırmızı cüceye aktığını ortaya koyarken, araştırmacılar bu sürecin daha önce gözlemlenmediğini bildirdi.