BIST98.415%3.71
USD5.7896%-0.71
EURO6,5386%-0.25
ALTIN277,61%-0.67

Muhalefetin zaferi

Ayhan Demir

09 Ekim 2019 01:34

Avrupa’nın en genç ülkesi olan Kosova’da, son genel seçimlerden sonra ortaya çıkan karmaşık siyasi tablonun ömrü sadece iki yıl oldu. Hal böyle olunca, 6 Ekim’de erken genel seçim için sandık başına gidildi.

Son genel seçimler neticesinde ortaya çıkan fotoğrafı değerlendirmeden önce 11 Haziran 2017’ye dönelim. 

Bir önceki seçimde…

İktidarın büyük ortağı Kosova Demokratik Partisi-PDK, Kosova’nın Geleceği İçin İttifak-AAK ve Sosyal Demokrat Girişim-NISMA ile “PAN koalisyonu” çatısı altında birleşti. Bu koalisyon, üç parti lideri de eski UÇK komutanı olduğundan, “savaş cephesi” olarak da isimlendirilmişti.

İktidarın küçük ortağı Kosova Demokratik Birliği-LDK ise Yeni Kosova İttifakı-AKR ve bu partiden ayrılan Mimoza Kusari Lila’nın lideri olduğu Alternativa Partisi ile “LAA koalisyonu” olarak sandığa gitme kararı aldı. 

Seçimin galibi ise halkla koalisyon yapmayı tercih eden Kendin Karar Al Hareketi-VV oldu. VV, tek başına en çok oy alan parti olmayı başarsa da hükümette yer alamadı. Yeni hükümet, yüzde 8 civarında oyu bulunan AAK lideri Ramuş Haradinay’ın başbakanlığında, LAA koalisyonundan ayrılan, Yeni Kosova İttifakı-AKR ve PAN koalisyonunun ortakları tarafından kuruldu.

Haradinay, az oyla çok imkana kavuşmanın diyetini, hükumetin ilk icraatı ile ödedi. Daha önce karşı çıktığı “Karadağ-Kosova Sınır Hattı Anlaşması” kendi hükümet başkanlığında parlamentodan geçti.

İlerleyen aylarda, Kendin Karar Al Hareketi içinde önce şiddetli tartışmalar, ardından ayrılmalar yaşandı. VV’den ayrılan bazı milletvekilleri, bir süre sonra Priştina Belediye Başkanı Shpend Ahmeti’nin liderliğinde yoluna devam eden, Sosyal Demokrat Parti-PSD’ye katıldılar. 

Haradinay, Hollanda’nın Lahey kentindeki Özel Mahkeme’ye ifade vermeye çağırılınca, 19 Temmuz 2019’da istifasını sundu. Ardından Kosova Parlamentosu kendisini feshetti. Cumhurbaşkanı Haşim Thaçi, erken genel seçim kararı aldı. 

Gelelim bu seçime…

Bir öncesi seçimdeki ittifaklar, tamamen değişti. Oldukça hassas dengeler üzerine kurulu Kosova siyasetinde, roller ve cepheler yeniden belirlendi.

Kosova Demokratik Partisi-PDK ve Kosova Demokratik Birliği-LDK tek başlarına sandığa gitme kararı aldılar. 

Kosova’nın Geleceği İçin İttifak-AAK ise bu sefer Sosyal Demokrat Parti-PSD ile seçim ittifakına gitti.

Sosyal Demokrat Girişim-NISMA ise Yeni Kosova İttifakı-AKR ve Adalet Partisi-PD ile işbirliği yapma kararı aldı.

Bir önceki seçime göre değişmeyen tek şey, Kendin Karar Al Hareketi-VV’nin yine tek başına sandığa gitmesi oldu. 

VV, bir önceki seçimde aldığı oy sayısını artırarak, bu sefer sandıktan birinci parti olarak çıkmayı başardı. 

Kosova Demokratik Birliği-LDK da bir önceki seçime göre, oylarını artırdı. Ancak Kosova Demokratik Partisi-PDK, seçimin mağlupları arasında yer aldı. Yaklaşık 20 yıldır iktidarda bulunan PDK, ilk kez muhalefet konumuna geriledi.

Kosova’nın Geleceği İçin İttifak-AAK ve Sosyal Demokrat Parti-PSD’den oluşan ikili ittifak umduğunu bulamasa da mecliste temsil hakkı ve koalisyon görüşmelerinde önemli bir konum elde etti. 

Sosyal Demokrat Girişim-NISMA ise Yeni Kosova İttifakı-AKR ve Adalet Partisi-PD’den oluşan üçlü koalisyon ise yüzde 5’lik seçim barajının hemen altında kaldı. Böylece, bu üç parti de parlamentoda temsil hakkından mahrum kaldı.

Gelelim azınlıklara…

Kosovalı Sırplar, her zaman olduğu gibi, Belgrad yönlendirmeli hazırlanmış, “Sırp Listesi’ ile seçime gittiler. Bu seçimde, bir önceki seçime göre, küçük bir oy artışı sağladılar.

Kosovalı Boşnaklar, seçime Vakat koalisyonu ile gittiler. Ancak Demokratik Eylem Partisi-SDA seçime tek başına katıldı.

Kosovalı Türkler, daha önceki seçimlere iki partiyle katılıyordu. Bu sefer Kosova Türk Adalet Partisi-KTAP seçime girmedi. Kosova Demokratik Türk Partisi-KDTP, tek Türk partisi olarak seçime katıldı. Buna rağmen hem oy sayısı hem de yüzde olarak önemli bir gerileme yaşadı. Seçimin kaybedenleri arasında yer aldı.

Artık toparlayalım.

Kosova’da bugün itibariyle seçim bitti ama geçim sıkıntısı devam ediyor. İşsizlik, yolsuzluk, torpil, rüşvet, kötü altyapı ve sıkıntılı kamu hizmetleri, yeni hükümeti bekleyen en büyük sorunlar olarak duruyor. 

Bugünlerde kesintiye uğrayan Priştina-Belgrad diyalog süreci ve bununla bağlantılı olarak, Kosova’nın bağımsızlığının tanınması gibi problemler de cabası.

Özetle: Kosova’da seçimleri muhalefet partileri kazandı, iktidar ortakları kaybetti. Ancak seçim bitti. İktidara kim gelirse gelsin, bu saatten sonra Kosova’nın ve tüm Kosovalıların kazanması için gayret sarf etmeli. Aksi halde, tüm Kosova ve Kosovalılar, hep birlikte kaybederler.

Ayhan Demir

Akit TV köşe yazarı

Reklam